EnglishNederlands
Integrale Veiligheidsanalyse Maastricht 2014—2017

Conclusies integriteit en veiligheid

In Maastricht is een aantal kwetsbare buurten dat extra aandacht verdient omdat de sociale cohesie onder druk staat. Bewoners zijn in deze buurten onvoldoende weerbaar om op te komen tegen overlast en ondermijnende criminaliteit. In deze buurten wonen vaak mensen met schulden of sociale problematiek. Dat is een voedingsbodem voor drugshandel en -overlast en daaraan gekoppelde criminaliteit en intimidatiepraktijken. Als criminaliteit en normafwijkend gedrag in de buurt de overhand krijgen neemt het vertrouwen in de overheid af. Om veiligheidsbeleving in Maastricht te verhogen is het van belang om (ondermijnende) criminaliteit en overlast in de buurt adequaat aan te pakken en zo de collectieve sociale weerbaarheid van de buurt te verhogen.

Om ondermijning een halt toe te roepen is het noodzakelijk dat op politiek-bestuurlijk en beleidsbepalend niveau voluit wordt onderkend en erkend dat we te maken hebben met een majeure dreiging die met man en macht aangepakt moet worden. Dat betekent ook de bereidheid om in de strijd tegen ondermijnende praktijken te investeren in en te experimenteren met onorthodoxe maatregelen – uiteraard binnen de grenzen die de rechtsstaat daartoe biedt. De strijd tegen ondermijning betekent in praktische zin ook dat instanties, veel meer dan nu het geval is, leren samenwerken, elkaars taal spreken en informatie delen.17

De bestrijding van ondermijning is een kwestie van lange adem en het is daarbij van belang dat wordt geïnvesteerd in maatschappelijk draagvlak. Georganiseerde criminaliteit is lokaal ingebed en veel daders zijn lokaal geworteld. Daar waar georganiseerde/ondermijnende criminaliteit zich kenmerkt doordat het in algemene zin niet direct zichtbaar is, hebben bewoners is de buurten er vaak juist wel kennis van. Uit een etnografisch onderzoek dat in 2014 in een buurt Maastricht is uitgevoerd volgt dat bewoners vaak weten dat er illegale activiteiten plaatsvinden en kennen zij in veel gevallen ook de personen die deze activiteiten organiseren of uitvoeren. Een deel van de wijkbewoners maakt hier (soms noodzakelijkerwijs) gebruik van en voor andere bewoners is dit aanstootgevend.18

Het zijn daarnaast ook de kwetsbare burgers die benaderd/misbruikt worden door criminelen en zo (ongewild/onbewust) betrokken raken bij georganiseerde criminaliteit. Deze kwetsbare inwoners worden vervolgens geconfronteerd met de gevolgen van deze betrokkenheid (sluiting woning, verlies uitkering, grotere schulden), terwijl de criminelen zelf meestal buiten schot blijven. Criminelen nemen steeds vaker de rol van de overheid in de buurt over. Zij bieden bijvoorbeeld bescherming tegen overlast door gebruik te maken van intimidatie of geweld en dienen als criminele geldschieter bij schulden. Bewoners worden zo gewild en ongewild afhankelijk gemaakt van criminelen.

Ten slotte blijft ook radicalisering/polarisering de komende jaren hoog op de agenda staan. Het landelijke dreigingsbeeld van de AIVD blijft onveranderd hoog (niveau 4 op een schaal van 5). De jihadistische dreiging vormt nog steeds de voornaamste terroristische dreiging tegen Nederland (dreigingsbeeld Terrorisme Nederland/maart 2018). De urgentie van de integrale aanpak en de transitiefase waarin de jihadistische beweging zich bevindt, betekent voor de komende jaren dat er extra wordt ingezet op preventie, deradicalisering en re-integratie om zo proactief in te kunnen spelen op dit veranderende speelveld. De komende jaren wordt ingezet op een gezamenlijke aanpak vanuit veiligheid, zorg, onderwijs en jeugd. In dit verband moet de komende jaren worden geïnvesteerd in:

  • versterking van het preventief radicaliseringsbeleid;
  • het versterken van de lokale informatiepositie;
  • borging en verduurzaming van kennis en kunde bij onze interne en externe partners;
  • doorontwikkeling van het lokale casuïstiekoverleg Veiligheidshuis Maastricht/Heuvelland;
  • ontwikkelen van een plan van aanpak polarisatie en links/rechts extremisme.