EnglishNederlands
Integrale Veiligheidsanalyse Maastricht 2014—2017

Conclusies op hoofdlijnen

Integrale veiligheidsanalyse in vogelvlucht

Uit de veiligheidsanalyse blijkt dat de leefbaarheid in Maastricht onder druk staat. Vooral in sociaal kwetsbare wijken. Buurtbewoners voelen zich onveilig als overlast niet adequaat aangepakt wordt. Denk aan sociale overlast, zoals drugsgebruik en hangjongeren. En aan fysieke overlast, zoals vernielingen, vervuiling en achterstallig onderhoud. Als overlast de overhand krijgt, leidt dit tot normvervaging.

Overlast, ondermijning en groeiende complexiteit van de samenleving vormen een bedreiging voor de leefbaarheid in bepaalde buurten van Maastricht. De sociale cohesie in de buurt lijdt hieronder. Als intimiderende personen of (ondermijnende) criminelen steeds meer grip krijgen op de buurt of als de diversiteit zo groot wordt dat men elkaar niet meer kent of begrijpt, dan leidt dit tot normvervaging. Bewoners weten niet meer wat ze van elkaar kunnen verwachten. En er is geen gedeelde consensus over de geldende normen en waarden in de buurt. De collectieve weerbaarheid van bewoners neemt af. En daarmee de informele sociale controle die nodig is voor het zelfcontrolerend vermogen van de buurt. Het gevolg vervuiling en verloedering, onveiligheidsgevoelens nemen toe en kwetsbare personen lopen een verhoogd risico misbruikt te worden door criminelen.

Georganiseerde criminaliteit

Naast overlast en criminaliteit die inwoners rechtstreeks treft, is er georganiseerde criminaliteit die geen directe slachtoffers maakt. Deze is onlosmakelijk verbonden met ondermijning. Criminelen nemen steeds vaker de rol van de overheid in de buurt over. Zij bieden bijvoorbeeld bescherming tegen overlast door gebruik te maken van intimidatie of geweld. Of ze dienen als criminele geldschieter bij schulden. Bewoners worden zo gewild en ongewild afhankelijk van criminelen. Als criminaliteit en normafwijkend gedrag in de buurt de overhand krijgen, neemt het vertrouwen in de overheid af. Om de veiligheidsbeleving in Maastricht te verhogen is het van belang om (ondermijnende) criminaliteit en overlast in de buurt adequaat aan te pakken en zo de collectieve sociale weerbaarheid van de buurt te verhogen.

Grensoverschrijdende aanpak

In het coalitieakkoord staat dat de aanpak van (grensoverschrijdende) ondermijning op lokaal, regionaal en Euregionaal niveau aangepakt moet worden. Om dat te bereiken moet op politiek- bestuurlijk en beleidsbepalend niveau onderkend worden dat we te maken hebben met een majeure dreiging. Dat betekent ook de bereidheid om te investeren in de strijd tegen ondermijnende praktijken en te experimenteren met onorthodoxe maatregelen. De strijd tegen ondermijning betekent dat instanties, veel meer dan nu, samenwerken, elkaars taal spreken en informatie delen. Daarnaast is het van belang om inwoners weerbaar te maken tegen criminaliteit. Bewoners moeten het vertrouwen terugkrijgen dat de overheid hen kan beschermen en helpen. Een nauwe publiek-private samenwerking is cruciaal in de bestrijding van ondermijnende criminaliteit.

Meerjarenprogramma Veiligheid

Op 11 juni 2018 is het coalitieakkoord ‘Maastricht, onbegrensd en ontspannen’ ondertekend. Hierin staat onder andere dat Maastricht een veilige, duurzame en vitale stad moet zijn met een aantrekkelijk leef-, werk- en verblijfsklimaat voor bewoners bedrijven en bezoekers. Om dit te bereiken moeten we de juiste keuzes maken in het komende Meerjarenprogramma Veiligheid. Ook moeten we de focus leggen en houden op de thema’s die er de komende jaren toe doen.

Gebiedsscan

Zo hebben wijken en buurten steeds meer behoefte aan een schone, leefbare en veilige woon- en leefomgeving. Hiervoor is een integrale gebiedsscan op buurtniveau nodig. Op basis daarvan kunnen we vaststellen en monitoren welke zaken de leefbaarheids- en veiligheidsbeleving van de bewoners negatief beïnvloeden en welke aanpak het best daarbij past.

Samenwerking

Ook moeten we intensiever samenwerken op het gebied van ondermijning, radicalisering/polarisering, drugsoverlast, personen met verward gedrag, families met een meervoudige problematiek en kwetsbare jeugd. De uitdaging is om dit integraal te doen, zowel binnen de gemeente zelf als samen met onze lokale en regionale partners. Hiervoor is consensus nodig over de doelstellingen en focus op de gekozen aanpak.